Vergunningsvrij een schuur of bijgebouw bouwen: de regels
Vergunningsvrij een schuur of bijgebouw bouwen is in veel gevallen mogelijk. Maar de regels zijn preciezer dan ze lijken. In dit artikel leggen we uit wanneer je zonder vergunning mag bouwen en waar je op moet letten.
1. Wat is een bijgebouw?
Een bijgebouw is een zelfstandig bouwwerk op hetzelfde perceel als de woning, maar los van het hoofdgebouw. Denk aan een tuinschuur, berging, hobbyruimte of werkplaats. Een aanbouw die direct verbonden is aan de woning valt hier niet onder, maar onder de regels voor uitbreidingen.
Het onderscheid is belangrijk: voor aangebouwde uitbreidingen gelden andere maximale hoogtes dan voor vrijstaande bijgebouwen.
2. Alleen in het achtererfgebied
Net als bij een aanbouw geldt ook voor een bijgebouw dat vergunningsvrij bouwen vrijwel uitsluitend mogelijk is in het achtererfgebied. Dat is het deel van je perceel achter de voorgevelrooilijn van het hoofdgebouw.
Een schuur naast je voordeur of in de voortuin is in bijna alle gevallen vergunningsplichtig. Een schuur achter in de tuin is dat vaak niet, mits je aan de overige voorwaarden voldoet.
Op een hoekperceel kan de zijgevel grenzen aan de openbare weg. In dat geval wordt een deel van de zij-erfgrens aangemerkt als voorerfgebied. Vergunningsvrij bouwen is daar niet toegestaan.
3. Maximale bebouwingsoppervlakte
De maximaal toegestane bebouwingsoppervlakte in het achtererfgebied is afhankelijk van de perceeloppervlakte. Het Bbl hanteert dezelfde drietrapsformule als bij aanbouwen:
| Perceeloppervlakte | Maximale bebouwingsoppervlakte |
|---|---|
| Tot 100 m² | 50% van het achtererfgebied |
| 100 tot 300 m² | 50 m² + 20% van het deel boven 100 m² |
| Meer dan 300 m² | 90 m² + 10% van het deel boven 300 m², max. 150 m² |
Alle bouwwerken in het achtererfgebied tellen mee: een bestaande schuur, een overkapping, een veranda. Het gaat om het totaal. Zie ook: regels voor een aanbouw.
4. Maximale bouwhoogte
Voor een vrijstaand bijgebouw geldt een maximale bouwhoogte van 3 meter. Dat is lager dan voor een aangebouwde uitbouw (4 meter). De hoogte wordt gemeten vanaf het aansluitende maaiveld tot het hoogste punt van het bouwwerk.
Een zadeldak of lessenaarsdak mag hoger uitvallen aan de nok, mits de gemiddelde dakhoogte binnen de grens blijft.
Een overkapping of carport valt ook onder de bijgebouwenregeling, mits de zijkanten open zijn. Een gesloten garage wordt als bijgebouw beschouwd en telt volledig mee voor de bebouwingsoppervlakte.
5. Materialen en uitstraling
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt geen specifieke eisen aan materialen voor vergunningsvrije bijgebouwen. Wel moet het bouwwerk voldoen aan de bouwtechnische eisen uit datzelfde Bbl: constructieve veiligheid, brandveiligheid en energiezuinigheid.
Sommige gemeenten hanteren aanvullende welstandseisen in het omgevingsplan. Informeer bij je gemeente als je twijfelt over de uitstraling van je schuur.
6. Uitzonderingen
Ook voor bijgebouwen gelden uitzonderingen op de vergunningsvrije regeling:
- Rijksmonumenten en beschermd dorpsgezicht: altijd vergunningsplichtig, ook voor bijgebouwen op het perceel.
- Gemeentelijke monumenten: aanvullende regels mogelijk.
- Beschermd stads- of dorpsgezicht: strengere eisen aan uitstraling en materiaalgebruik.
- Afwijkende regels in het gemeentelijk omgevingsplan.
7. Conclusie
Een vrijstaande schuur of berging is vergunningsvrij als hij in het achtererfgebied staat, niet hoger is dan 3 meter en de totale bebouwingsoppervlakte binnen de drietrapsformule blijft. Check ook altijd de monumentenstatus en het omgevingsplan van je gemeente.
Wat geldt voor jouw perceel?
PerceelKompas berekent op basis van jouw adres wat vergunningsvrij mogelijk is, inclusief beschikbare m², monumentenstatus en een persoonlijk rapport.
Start de KompasCheckGratis · Geen registratie vereist · Resultaat direct zichtbaar